معرفی شهرستان

 

 
بانه
(کردی: Bane) نام شهری است در استان کردستان واقع در مرز غربی ایران. شهر بانه مرکز شهرستان بانه در فاصلهٔ 270 کیلومتری شمال غربی سنندج در ابتدای راه آسفالت بانه - سردشت قرار گرفته‌است که با شهرستان‌های مریوان، سردشت، سقز، بوکان و کردستان عراق هم مرز است. شهر بانه از نظر رونق اقتصادی، جایگاه بالایی در منطقه دارد و در تاریخ 28 آذر 1389 از طرف دولت جمهوری اسلامی ایران به منطقهٔ ویژهٔ اقتصادی تبدیل شد.
 

زبان

زبان مردم بانه کردی سورانی با لهجه موکریانی می‌باشد. در دین و مذهب مردم بانه اسلام، اهل سنت و جماعت و پیرو مذهب امام شافعی هستند. شخصیت های مذهبی عبارتند از:
  • حاجی ماموستا ملا قادر عباسی (حاجی ملا قادر)
  • محمد عزیزی مشهور به ملا محمد به‌رده‌ره‌ش
  • حاجی ماموستا ملا شیخ عبدالله سوری (مه‌لا سووری)
  • خلیفه رضا
  • شیخ سید عبدالباقی حسینی ناوه
  • شیخ سید یحیی حسینی (پیر حاضر طریقت قادریه)
  • خلیفه رحمه

 

تاریخچه

 پیش از اسلام

پیش از اسلام طایفه‌ای زرتشتی به نام قه‌قو بر این منطقه حاکم بودند که در حملهٔ اعراب و بعد از آن، دینی‌ها اختیار حکومت آن را به دست گرفتند. تا میانه‌های سدهٔ سیزدهم هجری نام اصلی شهر بانه به‌روژه (آفتابگردان) بود و قباله‌هایی نیز وجود دارد که در همهٔ آن‌ها مرکز بانه، روستای به‌روژه نامیده شده‌ است.

صفویه

در حوالی دوران صفوی معمولاً پاسداری از مرز ایران، از شهر خوی گرفته تا کرمانشاه به فرمانروایان بانه واگذار شده بود. حکام بانه و اورامان دارای لقب «سلطان» بودند. برخی از نویسندگان بر این باورند که این لقب را نادرشاه افشار بدان‌ها داده بود.

 

جنگ جهانی اول

این شهر یک بار پیش از جنگ جهانی اول و بار دیگر در زمان جنگ جهانی دوم دچار آتش سوزی شدیدی شد. اکنون گورستان شمال شرقی شهر را «بانه کهنه» یا «کهنه بانه» می‌نامند. علت تغییر نام و جابجا شدن محل شهر به واسطهٔ شیوع بیماری‌های وبا و طاعون بود که هر چند سال یک بار شایع می‌شد و چون بازماندگان، محل اولیه را آلوده می‌پنداشتند، از نو در جای دیگری به ایجاد شهر و ده می‌پرداختند. آتش سوزی و جنگ‌های قبیله‌ای یکی دیگر از عوامل جابجا شدن محل شهر بود. در بانه آبادی‌هایی به نام‌های نیزه دوکهنه، به‌روژه کهنه، سیاومه کهنه، آرمرده کهنه، توده کهنه و غیره هم شنیده می‌شود. ولی آبادی‌هایی نیز با همان نام‌ها بدون واژهٔ کهنه وجود دارد.
 

پهلوی

در 1323 خورشیدی شهر بانه به وسیلهٔ محمدرشید خان داروخانی (از کردهای روستای داروخان عراق) که بر ضد دولت مرکزی ایران دست به شورش زده‌بود، به آتش کشیده شد، ولی با حملهٔ نیروهای دولتی و فرار او به عراق بازسازی شهر آغاز شد و طی 10 سال ادامه یافت.

 

یهودیان

در بانه یک اقلیت یهودی وجود داشت که تعدادشان بالغ بر چهل خانوار می شد. آن‌ها بعد از اعلام استقلال اسرائیل در سال 1948 میلادی و تقسیم فلسطین، در سال 1327 شمسی به فکر مهاجرت به فلسطین افتادند و در اواخر سال 1328 خورشیدی به کلی بانه را ترک نموده و به فلسطین مهاجرت کردند. هم‌زمان با مهاجرت یهودیان بانه، یهودیانِ سردشت، سقز، بوکان و مریوان و قسمتی از یهودیان سنندج و مهاباد و پیرانشهر نیز مهاجرت کردند. دو نظریه در مورد سکونت یهودیان در غرب ایران وجود دارد که اولی بیان می‌دارد که سکونت یهودیان در بانه از سال 136 میلادی در زمان شورش بارکوشباس بر ضد حکومت روم و پراکنده‌شدن یهودیان در اطراف جهان اتفاق افتادهو دومی این موضوع را به زمان تیگلات پلاسر پادشاه آشور 741 تا 749 سال پیش از میلاد مسیح نسبت می‌دهد که بعد از فتح اورشلیم به دست پلاسر بالغ بر شصت هزار یهودی به بخش‌های غرب ایران، سرزمین ماد و جنوب دریای مازندران و دامنهٔ کوه‌های قفقاز تبعید شدند.البته تعداد اندکی از خانواده‌های یهودی هرگز به اسرائیل مهاجرت نکردند. آنان یا به اسلام گرویدند یا همانند یکی از خانواده‌های شهر همچنان یهودی مانده‌اند؛ مانند خانوادهٔ صیفه و فیضه جوله‌که (در زبان کردی به یهودی ها «جوله‌که» یا «جوو» گفته می‌شود).


سرشناسان ادبی حاج ماموستا ملا عبدالله سعیدی (زرواوی)، مترجم، محقق و نویسنده ی کتاب های مذهبی
  • فرخ نعمت پور رمان نویس و مترجم
  • عطا نهایی رمان نویس و مترجم
  • ابراهیم یونسی بانه (مترجم، نویسنده و محقّق)


علمی

پزشک: دکتر رئوف صالحپور، معروف به دکتر رئوف 

دکتر سیف الله فاتحی، معروف به دکتر سیفه
 
بانه
کشور  ایران
استان کردستان
شهرستان بانه
بخش مرکزی
نام(های) قدیمی به‌رۆژه
مردم
زبان‌ گفتاری کُردی سورانی
مذهب شافعی مذهب (سنی)
مساحت 1584٫5 کیلومتر مربع
ارتفاع از سطح دریا 1554 متر
اطلاعات شهری
پیش‌شماره تلفنی 0875
 
 
پیـونـدهـای سریـع
 
 
مقام معظم رهبریریاست جمهوری اسلامی ایرانسایت دولتاستانداری کردستاناوقافشهرداری سنندجمسابقات قرآن کریماداره کل اوقافمرکز ارتباطات مردمیسایت شهرستان بیجار
 
 
عضویت
 
 
 
 
 
 
 
اوقـات شـرعـی
 
 
اذان صبح: 4:40
طلوع آفتاب: 6:22
اذان ظهر: 13:28
اذان عصر: 18:36
غروب آفتاب: 20:33
اذان مغرب: 20:53
نیمه شب شرعی: 23:54
 
 
 
 
 
حـدیـث هفتـه
 
 
پیامبر اکرم (صلّی‌ الله‌ علیه‌ وآله):
 
أیُّمَا امْرِئٍ وَلِیَ مِنْ أمْرِ المُسْلِمِینَ وَلَمْ یَحُطْهُم بِما یَحُوطُ بِهِ نَفْسَهُ لَمْ یَرَحْ رائِحَةَ الجَنَّةِ.
 
هر کس بخشی از کار مسلمانان را بر عهده گیرد و در کار آن‌ها مانند کار خود دلسوزی نکند، بوی بهشت را استشمام نخواهد کرد. 
 
 
 
 
 
اوقـاف شهـرستـان هـا
 
 
 
 
 
 

سنندج، بلوار جانبازان، سایت اداری، جنب اداره کل ثبت اسناد و املاک
تلفن‌ تماس : 3239215-0871  ,  3241971-0871    فکس : 3291504-0871    کد پستی : 34431-66168

Powered By JiroCMS