معرفی اوقاف

 
وقف چیست؟
 
 


تعریف لغوى وقف:

کلمه وقف در زبان فارسی به معنى ایستادن، توقف، حبس کردن، منحصر کردن چیزى، به کسى است.

تعریف وقف در قوانین:

ماده 55  ق.م (منظور قانون مدنى) میگوید: وقف عبارت است از این که عین مال حبس و منافع آن تسبیل شود، منظور از حبس نمودن عین مال نگاه داشتن عین مال از نقل و انتقال، و همچنین، از تصرفاتى که موجب تلف عین گردد زیرا مقصود از وقف، انتفاع همیشگى موقوف علیهم، از مال موقوفه است، و بدین جهت هم آن را وقف گفته اند. منظور از تسبیل منافع، واگذارى منافح در راه خداوند، و امور خیریه و اجتماعى می باشد.

بند 7 الحاقى به ماده یک قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف مقرر میدارد:
اثلاث باقیه، محبوسات، نذور، صدقات و هر مال دیگرى که به غیر از وقف براى امور عام المنفعه  و خیریه اختصاص یافته در حکم موقوفات عامه است و چنانحه فاقد متولى و متصدى باشد با اذن ولى فقیه تحت اداره و نظارت سازمان اوقاف و امور خیریه قرار خواهد گرفت.

همانطور که ملاحظه میشود اموالى را میتوان وقف نمود که با حفظ اصل آن، امکان بهره بردارى از منافعش وجود داشته باشد. به عنوان مثال، اقلام مصرف شدنى مانند میوه یا گندم یا برنج که با استفاده از آنها عین مصرف میشود، قابل وقف نیست. اما اموالى مانند ظروف، میز، صندلى، ساختمان، باغ و زمین قابلیت وقف دارند.

انواع وقف :

وقف از یک جهت به وقف عام و خاص، تقسیم می شود:
 
  • وقف عام:
وقف عام وقفى را گویند که راجع به جهات عامه باشد. مثل مساجد، مدارس و هرچه از این قبیل باشد. وقف عام یا شامل جهت است، و مصلحت عام را در نظر دارد.
برای مثال: وقف بر مسامد، پل ها و مدارس، و یا شامل عنوان عام است، مثل فقرا و ایتام. به تعبیر دیگر میتوان گفت وقتى مالک مال منقول قابل دوام یا ملکى را براى کارهاى عمومى و عام المنفعه وقف میکند وقف عام میباشد.
 
  • وقف خاص :
وقف خاص وقفی است که اختصاص به افراد معینى به طور تعقب داشته باشد مثل وقف بر اولاد و احفاد. به عنوان مثال: مالکى مال غیر منقول یا مال منقول قابل دوام را وقف میکند تا فرزندان او از منافع مال بهره ببرند که این عمل را وقف خاص گویند. از یک جهت دیگر، وقف را به انتفاع و منغعت تقسیم میکنند.
به عنوان مثال اگر مالکى زمین خود را وقف کرد تا در آن مدرسه بسازند یا خانه خود را جهت احداث حسینیه وقف نمود این عمل را وقف انتفاع گویند. اما اگر مالکى چند باب مغازه یا باغ یا ساختمان را وقف نمود تادرآمد آن را متولى وصول کند و براى کمک به ایتام یا روضه خوانى یا درمان بیماران هزینه نماید این اقدام را وقف منفعت می نامند.

در مقررات اوقاف، آن دسته از موقوفاتى که توسط متولیان اداره می شود غیر متصرفى و موقوفاتى که ادارات اوقاف به قائم مقامى متولى اداره میکنند را متصرفى می نامند .

در برخى منابع انوع دیگرى از تقسیم وقف را ذکر می کنند که ضرورتى به بیان آنها نیست و تنها باید بدانیم که اگر قصد واقف جهات عمومى و عامالمنفعه بود، وقف عام است و اگر براى فرزندان و فرزند زادگان باشد، وقف خاص تلقى میشود.

 

وقف در قرآن و سنت:

هر چند در قرآن آیه اى که بصورت مستقیم با امر وقف مرتبط باشد، وجودندارد، منتهى مواردى از اعمال صالح ، مانند صدقه، قرض الحسنه، تعاون، انفاق، محبت و کمک به همنوعان ذکر شده و به نوعى با روح وقفسازگارى دارد که به برخى از آنها اشاره میشود:

  • آیاتى که انسان را به عمل صالح ترغیب و توصیه نموده و میدانیم وقف کردن نیز نوعى کار خیر و عملى خداپسندانه است
  • آیه هایى که به تالیف قلوب و جلب محبت دیگران دلالت دارد و چون یکى از مصارف درآمدهاى وقف در جهت تحکیم و تثبیت روح همبستگى و محبت بوده و در عین حال احسانى است عارى از منت و اقدامى است که در بسیارى از موارد استفاده کننده از منافع وقف، واقف را ملاقات نکرده و چه بسا او را نمیشناسد، ولى از نتیجه لطف او بهره مند میشود هر چند گروهى نیز در این رابطه به ثروت اندوزى روى می آورند که قرآن آنها را هم، مورد نکوهش قرار میدهد
  • آیاتى که مردم را به روح تعاون، احسان و برادرى دعوت نموده است مانند آیه شریفه: (تعاونوا على البر و التقوى و لاتعاونوا على الائم و العدوان)
  • آیاتى که انسان را به شناخت خویشتن خود دعوت مینماید تا بدین وسیله، همواره درباره اعمال پایدار خود اندیشه کند و به سوى انفاق بشتابد

 علاوه بر این ها آیه دیگرى در قرآن میفرماید:

المال و البنون زینه الحیوه الدنیا والباقیات الصالحات خیر عند ربک ثوابأ و خیر آملأ

مال و فرزندان آرایش زندگانى جهان اند ولکن، اعمال صالح که تا قیامت باقى است. (مانند نماز و تهجد و ذکر خدا و صدقات جارى همچون بناى مسجد و مدرسه و موقوفات و خیرات در راه خدا) نزد پروردگار بسى بهتر و عاقبت آن نیکوتر است. که بدین ترتیب باید گفت: وقف مصداق بارز باقیات الصالحات است.

پیامبر اسلام (ص) میفرماید، عمل انسان جز از سه راه با مرگش قطع میشود:

  • صدقه جاریه
  • دانشى که مورد استفاده قرار گیرد
  • فرزند شایسته اى که براى او دعا کند
 
 
 
 
 
 
پیـونـدهـای سریـع
 
 
مقام معظم رهبریریاست جمهوری اسلامی ایرانسایت دولتاستانداری کردستاناوقافشهرداری سنندجمسابقات قرآن کریماداره کل اوقافمرکز ارتباطات مردمیسایت شهرستان بیجار
 
 
عضویت
 
 
 
 
 
 
 
اوقـات شـرعـی
 
 
اذان صبح: 4:29
طلوع آفتاب: 6:11
اذان ظهر: 13:18
اذان عصر: 18:27
غروب آفتاب: 20:25
اذان مغرب: 20:45
نیمه شب شرعی: 23:54
 
 
 
 
 
حـدیـث هفتـه
 
 
پیامبر اکرم (صلّی‌ الله‌ علیه‌ وآله):
 
أیُّمَا امْرِئٍ وَلِیَ مِنْ أمْرِ المُسْلِمِینَ وَلَمْ یَحُطْهُم بِما یَحُوطُ بِهِ نَفْسَهُ لَمْ یَرَحْ رائِحَةَ الجَنَّةِ.
 
هر کس بخشی از کار مسلمانان را بر عهده گیرد و در کار آن‌ها مانند کار خود دلسوزی نکند، بوی بهشت را استشمام نخواهد کرد. 
 
 
 
 
 
اوقـاف شهـرستـان هـا
 
 
 
 
 
 

سنندج، بلوار جانبازان، سایت اداری، جنب اداره کل ثبت اسناد و املاک
تلفن‌ تماس : 3239215-0871  ,  3241971-0871    فکس : 3291504-0871    کد پستی : 34431-66168

Powered By JiroCMS